و به تحقيق كه در شريعت حقّه‌اى كه آن را پيغمبر ما و آقاى ما و مولاى ما محمّد صلّى الله عليه و آله براى ما آورده است ، حال سعادت و شقاوت بدنيّه بطور مبسوط و مفصّل بيان شده است . و قسم ديگر از معاد با عقل ادراك مىشود و با قياس برهانى پايه ريزى ميگردد ؛ و اين قسم از معاد ، نيز از جانب نبوّت تصديق شده و به امضاء رسيده است ؛ و آن سعادت و شقاوتى است كه نسبت به نفوس ثابت شده است و متحمّل آنها خود نفوس بشريّه مىباشد ؛ گرچه أوهام و افكار ما فعلًا از تصوّر آن كوتاه است و از ادراك حقيقت آن به جهت عللى كه ذكرش را خواهيم نمود قاصر است . » - تمام شد كلام بو على ( ره ) . و بنا بر آنچه ذكر شد ، بو على سينا از منكران معاد جسمانى نيست ؛ بلكه ثبوت آن را از راه شرع پذيرفته است ؛ همچنان كه ثبوت معاد نفسانىّ را از راه برهان و قياس و نيز از راه تأييد و تصديق شرع و إخبار نبوّت قبول نموده است . و بنا بر همين مطلب مرحوم سبزوارى ميفرمايد : و شيخ الرّئيس معاد جسمانى را انكار نكرده است ؛ و حاشا از او كه چنين مدّعى باشد ؛ بلكه او از طريق برهان اثبات اين معنى را نكرده است ؛ و هر كس در « الهيّات شفا » نظر كند صدق گفتار ما را خواهد يافت . « 1 » كلمات بو على سينا دربارهء معاد روحانى و امّا راجع به معاد نفسانى و سعادت و شقاوت نفوس مفصّلًا

--> ( 1 ) « شرح منظومه » سبزوارى ، طبع ناصرى ، ص 335